“Kara Elmas” Mandalar Kızılırmak Deltası’nın En Değerli Varlığı
BAFRA – Türkiye’nin biyolojik çeşitlilik açısından en zengin bölgelerinden biri olan ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi‘nde yer alan Bafra Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti, yalnızca yüzlerce kuş türüne değil, aynı zamanda Türkiye’deki manda varlığının da önemli bir kısmına ev sahipliği yapıyor.
22 bin manda ile Türkiye birincisi konumunda olan Samsun’un bu varlığının büyük bir çoğunluğu, deltanın geniş sulak alanlarında doğal yaşamını sürdürüyor.
Doğal Yaşam Alanı Hayati Önem Taşıyor
Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti Sorumlusu Kadir Yılmaz, Bafra Haber Ajansı (BHA) muhabirine yaptığı açıklamada, deltanın mandalar için hayati bir habitat olduğunu vurguladı.
Yılmaz, “Samsun Kızılırmak Deltası aynı zamanda, 6 bin kayıtlı mandamız var. Samsun 22 bin manda ile Türkiye birincisi. Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti bünyesinde 21 bin 700 hektarı sulak olması sebebiyle, mandaların çok büyük yaşam alanına sahip.” dedi.
Özellikle yaz aylarında sıcaklara karşı mandaların en büyük sığınağı olan sulak alanlar, hayvanların yaşam döngüsünde kritik rol oynuyor. Yılmaz, “Rahat bir şekilde mandalar yaz sıcaklarında bu göllerde, sulak alanlarda rahat bir şekilde yaşamlarını sürdürebiliyorlar.” diye ekledi.
Alan içinde bulunan yedi büyük gölün mandaların su ve soğuma ihtiyaçlarını karşıladığını belirtti.
Sütü Altın Değerinde: “Kara Elmas”
Mandaların delta için taşıdığı değeri “Kara Elmas” olarak niteleyen Yılmaz, bu hayvanların bölgenin en önemli varlığı olduğunu dile getirdi. Mandaların sığırlarla karşılaştırıldığında daha az su vermesine rağmen, sütünün kalitesine dikkat çekildi: “Bir sığır 30 ile 40 litre su verebiliyorken, mandalar 3 veya 4 litre su verebiliyorlar. Mandaların süt oranının çok kaliteli olması, yine burada doğal beslenmeleri bunların en büyük etkenleri başında gelebiliyor.”
Mandadan elde edilen ürünlerin çeşitliliği de bölge ekonomisi ve kültürü için büyük önem taşıyor.
Yılmaz, “Mandaların burada sadece sütünden değil, etinden, derisinden boynuzuna varıncaya kadar tüm organlarından faydalanılan bir hayvan türümüz. Mandaların sütü, yoğurdu, kaymağı çok değerli, dondurmasına varıncaya kadar süt ve süt ürünlerinden tamamen faydalanılabilen bir hayvan türümüz.” ifadelerini kullandı.
Yedi Ay Boyunca Tamamen Doğada
Kadir Yılmaz, deltadaki mandaların yılın yedi ayı boyunca tamamen kendi başlarına, doğal ortamlarında yaşadığını anlattı. Hayvanların bu süre zarfında dışarıdan hiçbir müdahaleye maruz kalmadığını belirterek, yalnızca sahiplerinin kontrol amaçlı alana girebildiğini söyledi.
Yılmaz, “Doğum işlemlerinde yavru mandalarını kapalı ağırlarına götürerek onların rahat bir şekilde büyümesini sağlıyorlar. Mandalar 7 ay tamamen doğal ortamlarında kalıyor, yine kış mevsiminde hayvanlar kapalı alanlarına götürülüyor.” sözleriyle mandaların doğal yaşam döngüsünü tamamladı. 
