Bafra’da Fındık Hasadı: Düşük Verim ve Artan Maliyetler Üreticiyi Zorluyor
Samsun’un en verimli tarım alanlarından biri olan Bafra Ovası’nın yüksek kesimlerinde fındık hasadı tüm hızıyla devam ediyor. Bu yıl yaşanan iklimsel zorluklar, üreticilerin beklentilerini düşürse de, bölgedeki fındık fiyatlarına yönelik umutlar hâlâ canlı. Özellikle kahverengi kokarca zararlısı ile ilgili alınan önlemlerin başarısı, üreticileri bir nebze olsun rahatlatırken, fındık fiyatlarındaki belirsizlik ve artan maliyetler en büyük sorun olarak öne çıkıyor.
Kahverengi Kokarcaya Karşı Başarılı Mücadele
Bafra Ziraat Odası Başkanı Osman Tosuner, fındık üretiminin gerçekleştirildiği 17 mahallede kahverengi kokarca zararlısı hakkında hiçbir şikayet almadıklarını vurguladı. Bu durum, bölge için büyük bir başarı olarak görülüyor. Tosuner, bu başarının ardında Samsun Valiliği’nin talimatıyla yürütülen etkin bir mücadelenin yattığını belirtti. “Ordu, Giresun, Çarşamba ve Terme gibi komşu illerde bu zararlının görüldüğünü öğrendiğimizde hemen harekete geçtik. Samsun Valiliği’nin talimatıyla yaptığımız ortak toplantılarda, boş veya dolu ayrımı yapmadan tüm köy evlerinde iki kez ilaçlama gerçekleştirdik. Bunun faydasını bugün görüyoruz” diyerek, erken müdahalenin ne kadar önemli olduğunu ifade etti. Tosuner, tüccarların fiyatı düşürmek için “kokarca var” dediklerini, ancak bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek, üreticileri fındıklarını aceleyle satmamaları konusunda uyardı.
Düşük Verim ve Yüksek Fiyat Beklentisi
Bu yıl fındık rekoltesini olumsuz etkileyen en büyük faktörler, yaşanan kuraklık, rüzgar ve buzlanma gibi iklimsel olaylar oldu. Yeşilköy Mahallesi Muhtarı ve fındık üreticisi Nizam Kaya, verimin beklentilerin altında olduğunu dile getirdi. Kaya, “Bu yıl çok kurak geçti. Yağış oldu, rüzgar çıktı ve buzlanmalar nedeniyle fındıklar hastalandı. Yüzde 50 randımana ulaşan fındık çok az. Randımanlar yüzde 30-40 arasında gidiyor” dedi. Verim düşüklüğüne rağmen, Bafra Muhtarlar Derneği Başkanı ve Dikencik Mahallesi Muhtarı Erol Andiç, fiyatların yükseleceğine inandıklarını belirtti. Andiç, “Devletimiz sağ olsun 200 lira gibi bir fiyat açıkladı. Ancak vatandaşımız fındığı beklettiği takdirde bu rakam 350-500 liraya kadar çıkabilir” diyerek üreticilere sabırlı olmaları çağrısında bulundu.
Fındık üreticisi Necati Topkaya ise fiyat beklentisini daha net bir şekilde ortaya koydu. “Önceden tütünle uğraşıyorduk, son 20 yıldır fındıkla uğraşıyoruz. 40 dönüm fındıklığım var. Mahsulden memnun değiliz. Geçen sene de bu sene de fındık zayıf. Birkaç senedir verim düşük. Fındığın fiyatının bu koşullarda 500 lira olması gerektiğini savunuyorum, çünkü Türkiye genelinde fındık yok” dedi. Topkaya, kendi köyünde normalde 200 ton fındık çıktığını, bu yıl ise en fazla 50 ton rekolte beklediklerini belirterek durumun ciddiyetini gözler önüne serdi.
Artan Maliyetler ve Gençlerin Katkısı
Fındık hasadının en büyük giderlerinden biri, artan işçilik maliyetleri. Geçen yıl 1000 lira olan günlük yevmiyeler, bu yıl 1700 liraya kadar yükseldi. Muhtar Nizam Kaya, “Vatandaşın o kadar mahsulü çıkmıyor. İşçi çalıştırıyorsun, bir ya da iki çuval fındık topluyor ve topladığı fındık, verdiği yevmiyeyi karşılamıyor” diyerek üreticilerin yaşadığı zorluğu özetledi. Fındık toplayıcısı Enes Nacak, “Sabah 6’da kalkıyorum, 7.30’da fındık tarlasına gelip çalışıyorum. 1500 lira yevmiye alıyorum, şükür bu da bana yetiyor” diyerek işçi tarafındaki durumu anlattı.
Öte yandan, yaz tatilini ailelerine destek olmak için tarlada geçiren gençler de bulunuyor. Ankara’da Gazi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği bölümünde okuyan Cihan Tuna Topkaya, dedesinin tarlasında fındık toplayarak harçlığını çıkarıyor. “Fındık toplamak yorucu bir iş; dik yamaçlar, sıcak hava var. Ama yevmiyesi iyi. Dedem günlük 1500 lira veriyor. Bu parayla yıl içindeki üniversite masraflarımın bir kısmını karşılayabiliyorum” bilgisini paylaştı. Bu durum, fındık hasadının nesiller arası bir bağ oluşturduğunu ve gençlerin aile ekonomisine katkı sağlamasında önemli bir rol oynadığını gösteriyor.
Tüm bu zorluklara rağmen, üreticiler devletten gübre gibi konularda destek bekliyor. Ziraat Odası Başkanı Tosuner, orman vasfını yitirmiş arazilerin 2B statüsüne çevrilerek üreticilere satılması talebini de dile getirdi. Bu tür desteklerin, fındık üretim alanlarını artıracağı ve Bafra’da tarımın geleceğini güvence altına alacağı düşünülüyor. Fındık üreticileri, hem iklim koşullarına hem de ekonomik belirsizliklere rağmen, bu değerli ürünü yetiştirmeye devam ederek hem yerel hem de ulusal ekonomiye katkıda bulunmayı sürdürüyor.
